Suy giảm testosterone ở người trẻ ngày càng nhanh và rõ rệt, do đâu?

Khi nghĩ đến tình trạng suy giảm testosterone, bạn sẽ tập trung các đối tượng là những người đàn ông trung niên hoặc lớn tuổi. Nhưng thực tế là nam giới trẻ tuổi cũng có thể gặp phải tình trạng testosterone thấp và có xu hướng suy giảm nhanh chóng. Vậy suy giảm testosterone ở người trẻ là do đâu, nên làm gì để cải thiện tình trạng này?

Thế nào là suy giảm testosterone ở người trẻ?

Suy giảm testosterone ở nam giới trẻ tuổi là tình trạng tinh hoàn sản xuất không đủ testosterone, thường được định nghĩa là nồng độ testosterone thấp hơn mức trung bình so với độ tuổi kết hợp với các triệu chứng lâm sàng. Theo Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA), nồng độ testosterone ở nam giới khỏe mạnh nằm trong khoảng từ 450 đến 600 ng/dL và mức testosterone thấp là dưới 300ng/dL.

Nguyên nhân suy giảm testosterone ở người trẻ tuổi

Đối với nam giới trẻ tuổi, nguyên nhân chính gây suy giảm testosterone ở người trẻ là do các bệnh lý bẩm sinh hoặc mắc phải làm gián đoạn quá trình sản xuất testosterone của tinh hoàn hoặc tín hiệu từ trục hạ đồi – tuyến yên – tinh hoàn bị suy giảm hoạt động. Bên cạnh đó còn có thể do nhiều nguyên nhân khác như:

1. Lối sống không khoa học

Nhịp sống hối hả khiến một số người trẻ có thói quen ăn quá nhiều và vận động ít. Thời đại kỹ thuật số cũng đã thay đổi cách làm việc: thay máy móc và tự động hóa cho lao động chân tay. Thêm vào đó, những người có lối sống ít vận động thường có nồng độ testosterone thấp hơn.

Quá trình sản sinh testosterone cũng phụ thuộc nhiều vào chất lượng giấc ngủ. Một nghiên cứu nhỏ trên 10 thanh niên cho thấy nồng độ testosterone ban ngày của họ giảm từ 10% đến 15% sau một tuần bị thiếu ngủ.

2. Chế độ dinh dưỡng

Nam giới có chế độ ăn uống quá nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn hoặc chất béo xấu có thể làm rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình sản xuất nội tiết tố. Bên cạnh đó, chế độ ăn thiếu các dưỡng chất thiết yếu như kẽm, vitamin D, protein… dẫn đến không đủ “nguyên liệu” để cơ thể tổng hợp testosterone.

Ngoài ra, thói quen lạm dụng rượu bia, hút thuốc… còn có thể gây dị tật tinh trùng, tổn thương tinh hoàn và làm suy giảm chức năng nội tiết.

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến suy giảm Testosterone ở người trẻ.

3. Béo phì

Tỷ lệ béo phì ngày càng tăng, tác động đáng kể trong việc giảm nồng độ testosterone ở nam giới trưởng thành. Tình trạng thừa cân – béo phì có thể làm mất cân bằng hormone của cơ thể và ảnh hưởng đến cách cơ thể phản ứng với insulin, cả hai đều có thể làm giảm nồng độ testosterone. Một nghiên cứu cho thấy rằng chỉ số BMI tăng từ 4-5 điểm có liên quan đến suy giảm testosterone ở người trẻ tuổi trong khoảng 10 năm tiếp theo.

4. Stress, căng thẳng

Căng thẳng cấp tính có thể khiến nồng độ testosterone tăng đột biến. Nhưng tình trạng căng kéo dài có thể dẫn đến giảm nồng độ testosterone.

5. Thói quen sinh hoạt tình dục

Nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên hệ hai chiều giữa testosterone và hoạt động tình dục. Không chỉ testosterone ảnh hưởng đến ham muốn và chức năng sinh lý, mà tần suất hoạt động tình dục cũng có thể tác động ngược lại đến nồng độ hormone này. Vì vậy, duy trì đời sống tình dục lành mạnh có thể góp phần hỗ trợ cân bằng testosterone và cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần.

6. Bệnh lý

Suy giảm testosterone ở người trẻ tuổi có thể do các bệnh lý như tinh hoàn ẩn, chấn thương, nhiễm trùng, ung thư… làm ảnh hưởng đến tinh hoàn, tuyến yên, vùng dưới đồi (các bộ phận của hệ thần kinh và nội tiết), dẫn đến ảnh hưởng nồng độ testosterone được sản xuất ra.

Ngoài ra, nồng độ testosterone còn có mối liên hệ mật thiết với bệnh tiểu đường. Nam giới mắc bệnh tiểu đường có nhiều khả năng bị testosterone thấp và nam giới có testosterone thấp có nhiều khả năng mắc bệnh tiểu đường sau này.

Dấu hiệu nhận biết

Thực tế, tình trạng suy giảm testosterone ở người trẻ tuổi thường diễn tiến âm thầm, dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Việc phân chia các dấu hiệu từ sớm giúp nhận biết sớm và can thiệp kịp thời.

1. Dấu hiệu sớm (dễ bị bỏ qua)

Các dấu hiệu này thường không rõ ràng nên dễ nhầm với stress hoặc thiếu ngủ:

• Mệt mỏi, giảm năng lượng
• Tập trung kém, thiếu động lực
• Ngủ không sâu giấc
• Giảm hứng thú trong công việc và cuộc sống
• Tâm trạng thất thường, dễ nóng giận

2. Dấu hiệu rõ ràng

Các dấu hiệu này cho thấy testosterone đã suy giảm rõ rệt hơn.

• Giảm ham muốn tình dục
• Rối loạn cương dương nhẹ
• Tăng mỡ, nhất là vùng bụng
• Giảm khối lượng cơ và sức mạnh
• Cảm giác mệt mỏi kéo dài

3. Dấu hiệu nghiêm trọng

Khi các dấu hiệu chuyển sang nghiêm trọng có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe sinh lý và chất lượng cuộc sống như:

• Rối loạn cương dương kéo dài
• Giảm chất lượng tinh trùng
• Suy giảm thể lực
• Tâm trạng tiêu cực, có thể liên quan đến trầm cảm

Rối loạn tâm trạng là biểu hiện rõ rệt ở nam giới có nồng độ testosterone thấp

Suy giảm testosterone ảnh hưởng thế nào đến người trẻ?

Testosterone là một hormone sinh dục được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn có vai trò thiết yếu trong việc phát triển và duy trì các đặc điểm điển hình của nam giới. Khi thiếu hụt ở giai đoạn sung sức và năng lượng, đấng mày râu có thể đối diện với những thách thức:

1. Ảnh hưởng sinh lý

Testosterone là hormone quyết định chức năng sinh lý nam. Khi suy giảm, người trẻ có thể gặp rối loạn sinh lý:

• Giảm ham muốn tình dục
• Rối loạn cương dương
• Giảm tần suất và chất lượng quan hệ

Nguyên nhân là do testosterone tham gia trực tiếp vào cơ chế kích thích ham muốn và duy trì khả năng cương. Khi hormone này thấp, các phản ứng sinh lý cũng suy yếu theo, làm ảnh hưởng đáng kể đến đời sống tình dục.

2. Ảnh hưởng sinh sản

Suy giảm testosterone là nguyên nhân chính gây:

• Giảm số lượng và chất lượng tinh trùng
• Tinh trùng di động kém
• Tăng nguy cơ vô sinh nam

Testosterone đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh tinh tại tinh hoàn. Khi nồng độ hormone này không đủ, quá trình sản xuất tinh trùng bị gián đoạn, từ đó ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.

3. Ảnh hưởng chuyển hóa

Testosterone thấp có liên quan chặt chẽ đến quá trình chuyển hóa trong cơ thể, đặc biệt là gây ra:

• Tăng lượng mỡ, đặc biệt là mỡ bụng
• Giảm khối lượng cơ bắp
• Dễ tăng cân, béo phì
• Tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa (mỡ máu, đường huyết)

Suy giảm testosterone ở nam giới trẻ tuổi khiến họ dễ tăng cân và mất vóc dáng cơ bắp

4. Ảnh hưởng tâm lý

Khi testosterone sụt giảm xuống thấp, ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, nam giới còn có thể gặp phải trục trặc tâm lý. Nguyên nhân là do sự thiếu hụt testosterone làm gián đoạn cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh, từ đó ảnh hưởng đến tâm trạng và khả năng kiểm soát cảm xúc như:

• Dễ căng thẳng, lo âu
• Giảm hoặc mất hứng thú với công việc
• Thay đổi cảm xúc thất thường
• Tăng nguy cơ trầm cảm

Khi nào thì người trẻ nên đi khám?

Thông thường, tình trạng suy giảm testosterone ở nam giới bắt đầu xuất hiện ở tuổi 30. Tuy nhiên, các biểu hiện thường chưa thể hiện rõ ràng ra bên ngoài mà chỉ có lượng testosterone trong máu bắt đầu suy giảm dần theo thời gian, khoảng 1-2% mỗi năm.

Nếu nam giới tự nhiên thấy xuất hiện dấu hiệu thần kinh căng thẳng, rối loạn cương dương, tâm trạng hay cáu gắt, mất ngủ, sức khỏe yếu đi… rất có thể đó là triệu chứng nam giới bị suy giảm testosterone sớm và có biểu hiện rõ ra bên ngoài.

Suy giảm testosterone ở người trẻ tiến triển từ âm thầm đến rõ rệt. Vì vậy, nếu nhận thấy sớm có các dấu hiệu như trên, nam giới cần kịp thời thăm khám nhằm duy trì sức khỏe sinh lý nam lâu dài.

Cách chẩn đoán

Chẩn đoán suy giảm chức năng sinh dục ở nam giới trẻ tuổi có thể là một thách thức, vì các triệu chứng như giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương… thường không xuất hiện ngay ở thời gian đầu, mà chỉ là cảm giác thiếu năng lượng, mệt mỏi, kém tập trung, giảm hào hứng với các cuộc vui.

Ngoài ra, tâm lý làm giới thường không dễ dàng chia sẻ những vấn đề sức khỏe đang gặp phải, e ngại việc đi khám khiến việc phát hiện gặp khó khăn hơn.

Cách duy nhất để chẩn đoán nồng độ testosterone thấp là xét nghiệm máu. Xét nghiệm máu thường được thực hiện vào buổi sáng khi nồng độ ở mức cao nhất. Việc thăm khám và làm các xét nghiệm tại các cơ sở y tế uy tín sẽ giúp nam giới sớm có liệu trình khôi phục nồng độ testosterone hiệu quả.

BS Nguyễn Công Danh tư vấn cho bệnh nhân khám nam khoa. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Điều trị suy giảm testosterone ở người trẻ

Nếu kết quả xét nghiệm xác nhận nồng độ testosterone thấp, nam giới có thể được chỉ định thực hiện một số phương pháp điều trị khả thi như sau:

1. Thay đổi lối sống

Ở người trẻ, nhiều trường hợp testosterone thấp có thể cải thiện nhờ thay đổi thói quen sinh hoạt:

• Tập thể dục thường xuyên và đều đặn mỗi ngày 30 phút, đặc biệt là tập luyện sức mạnh.
• Giảm cân thừa, đặc biệt là mỡ bụng.
• Ngủ đủ giấc, cố gắng ngủ đủ từ 7-9 tiếng mỗi đêm.
• Giảm sử dụng rượu bia và bỏ thuốc lá.
• Giải tỏa căng thẳng thông qua thiền định, nghe nhạc, đi dạo… hoặc trị liệu tâm lý.
• Hãy ăn một chế độ ăn giàu chất dinh dưỡng như kẽm, vitamin D và chất béo lành mạnh…

2. Điều trị nguyên nhân bệnh lý

Testosterone ở người trẻ thấp do bệnh lý cần được điều trị theo từng nguyên nhân gây ra:

• Điều trị béo phì và rối loạn chuyển hóa: Giảm cân, xây dựng chế độ ăn lành mạnh, tăng cường vận động thể chất, kiểm soát calo, …
• Điều trị rối loạn nội tiết: Khắc phục các vấn đề tại trục dưới đồi – tuyến yên – tinh hoàn, tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa nội tiết…
• Xử lý chấn thương hoặc tổn thương tinh hoàn nếu có
• Điều trị các bệnh mạn tính liên quan: bệnh gan, thận, tim mạch…
• Điều trị rối loạn giấc ngủ (đặc biệt hội chứng ngưng thở khi ngủ)

3. Liệu pháp thay thế testosterone (TRT)

Liệu pháp thay thế hormone giúp khôi phục nồng độ testosterone về mức khỏe mạnh bằng cách bổ sung testosterone thông qua:

• Viên uống
• Miếng dán da (dùng hàng ngày)
• Gel bôi ngoài da (hấp thụ qua da)
• Tiêm hoặc cấy ghép (đặt dưới da hoặc vào cơ)

Bác sĩ sẽ đề xuất phương pháp tốt nhất cho từng cá nhân dựa trên lối sống và tiền sử bệnh lý. Sau khi sử dụng liệu pháp này, nhiều nam giới cho biết họ đã có những cải thiện đáng kể về:

• Năng lượng và sức khỏe tổng thể
• Ham muốn tình dục và cải thiện rối loạn cương dương
• Khối lượng cơ bắp và thành phần cơ thể
• Tâm trạng, sự tập trung và động lực

Tuy nhiên, liệu pháp thay thế testosterone (TRT) không phù hợp với tất cả mọi người. Trước khi sử dụng cần có chẩn đoán chính xác và sự giám sát y tế trong quá trình điều trị.

Để cải thiện tình trạng suy giảm testosterone ở nam giới trẻ một cách an toàn tại nhà, có thể cân nhắc bổ sung các tinh chất tự nhiên đã được nghiên cứu khoa học chứng minh hiệu quả:

• Eurycoma Longifolia: Dược liệu quý giúp kích thích cơ thể tăng cường sản sinh testosterone nội sinh, từ đó hỗ trợ cải thiện sức bền, tăng năng lượng và nâng cao nhu cầu sinh lý ở nam giới.
• Chiết xuất hàu đại dương: Giàu kẽm sinh học – vi chất quan trọng trong quá trình sản xuất tinh trùng, đồng thời góp phần duy trì sự ổn định của hormone sinh dục nam.
• Thông biển Pháp: Hỗ trợ thúc đẩy sản sinh nitric oxide, giúp cải thiện lưu thông máu, đặc biệt là tăng cường lượng máu đến dương vật, từ đó hỗ trợ khả năng cương tự nhiên.

Sự kết hợp của ba thành phần này mang lại tác động toàn diện, không chỉ hỗ trợ cải thiện các vấn đề sinh lý như giảm ham muốn, xuất tinh sớm hay rối loạn cương dương mà còn góp phần nâng cao thể trạng và làm chậm quá trình suy giảm chức năng sinh lý theo tuổi.

Suy giảm testosterone ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng. Việc phát hiện, tìm đúng nguyên nhân và can thiệp kịp thời không chỉ giúp cải thiện nồng độ testosterone mà còn bảo vệ sức khỏe tổng thể, sức khỏe sinh lý, sinh sản và chất lượng cuộc sống lâu dài cho đấng mày râu.